De slaap is een terugkerende staat van veranderd bewustzijn waarbij er niet wordt gereageerd op stimuli uit de omgeving en vrijwel alle skeletspieren helemaal ontspannen zijn. Tijdens de slaap verbruikt het lichaam minder energie dan wanneer men wakker is en wordt de voorraad van het coenzym adenosine hersteld. Slaap heeft verschillende cyclussen van 90 minuten bestaande uit twee soorten slaap. De eerste vorm is de NREM-slaap (Non-rapid eye movement). De NREM-slaap wordt beschouwd als een diepere slaap en is belangrijk voor het geheugen. De tweede is de REM-slaap (rapid eye movement). Tijdens de REM-slaap vinden meer dromen plaats en spierverslapping.

Tussen 7 en 8 uur per nacht

De beste hoeveelheid slaap per nacht ligt tussen de 7 en 8 uur. Bij deze hoeveelheid slaap kan het lichaam optimaal herstellen. Al bij één of twee uur minder slaap is er een cumulatief effect van slaaptekort. Denk dus niet “ik haal het morgen wel in”. Het is weliswaar beter dan om het helemaal niet in te halen, maar je kunt langer last houden van slaaptekort dan alleen op de dag zelf. Chronisch slaaptekort stapelt zich dus op en kan leiden tot vervelende aandoeningen. Ook bij meer dan 8 uur per nacht slapen kunnen er dezelfde, eveneens opstapelende problemen ontstaan.

Slaapproblemen

Bijna 1 op de 5 Nederlanders heeft slaapproblemen. Vaak slapen mensen minder lang vanwege hun werk. Tijdgebrek is de boosdoener, men wil ’s avonds nog productief zijn of komt laat thuis en wil dan juist alsnog ontspannen met bijvoorbeeld een serie. Twee derde van de Nederlanders slaapt per dag zeven uur of meer, maar een derde niet. Als ze het in het weekend in willen halen, slapen ze juist weer gemakkelijk te veel. Veel mensen weten wel dat slaaptekort niet goed is, maar het lukt ze niet om hier iets aan te doen. Daarom nog eens vijf voordelen van slaap.

  1. Je gezondheid verbetert
    Tijdens de slaap kan het hart voldoende rust krijgen, waardoor er een minder hoge druk op het hart en een minder hoge bloeddruk ontstaat. Hierdoor worden symptomen voorkomen als een snellere en onregelmatige hartslag, vergroting van het hart, verkalkte aderen, insulineresistentie en type 2 diabetes. Daarnaast heb je door voldoende slaap te nemen ook minder last van ontstekingen. Wanneer je voldoende slaap krijgt, blijft je immuunsysteem goed werken en ben je minder vatbaar voor infecties. Je hebt minder kans op nieraandoeningen en beroertes. De schildklier blijft op een normale manier werken. Ook heb je minder kans om aan te komen.
  2. Je voorkomt gevaarlijke situaties
    De ernst van de gevolgen van slaaptekort onderschatten mensen helaas nog wel eens. Vermoeidheid geeft een even grote vermindering van de reactiesnelheid en het beoordelingsvermogen als dronkenschap. Denk bijvoorbeeld aan de verminderde alertheid, overmatig gapen, een verminderde balans en microslaap die je zelf soms niet eens door hebt. Dit geeft een risico op bijvoorbeeld auto-ongelukken of andere ongelukken op het werk. Wanneer men bijvoorbeeld veel autorijdt, werkt met machines, zware materialen, of met gevaarlijke stoffen, op hoogte werkt, in het beroep regelmatig te maken heeft met geweld of een medisch beroep heeft, kan zelfs een klein beetje slaaptekort levensgevaarlijk zijn.
  3. Je bent productiever
    Dit is een goed argument voor mensen die slaaptekort hebben omdat ze hun werk mee naar huis nemen. Van voldoende slaap word je uiteindelijk productiever in de tijd dat je wel wakker bent. Slaap zorgt er immers voor dat je je beter kunt concentreren en creatiever bent. Je bent alerter en kunt daardoor ook sneller handelen. Daarnaast zal je vanwege het opbouwende effect de dagen erna ook beter kunnen presteren. Het lijkt dus misschien tijdverspilling om meer te gaan slapen, maar uiteindelijk verspil je nog meer tijd als je jouw tijd niet goed benut met meer kwantiteit en minder kwaliteit.
  4. Het is goed voor de stofwisseling
    Misschien lukt het je niet om je aan je dieet te houden of kom je ondanks het feit dat je gezond eet toch aan. Dan is het goed om te kijken of je wel voldoende slaap krijgt. Als je veel trek hebt, kan dat komen omdat er minder is van het hormoon leptin, dat het gevoel geeft vol te zijn en te veel van het hormoon ghrelin dat het hongergevoel stimuleert. Dit kan worden veroorzaakt door een slaaptekort. Daarnaast verhoogt slaaptekort insuline, dat ervoor zorgt dat er meer vet wordt opgeslagen. Ten slotte maakt slaaptekort te moe om te bewegen.
  5. Je voelt je er beter door
    Je voelt je gewoon een stuk beter als je goed hebt geslapen. Als je regelmatig last hebt van een verminderde concentratie, verminderd probleemoplossend vermogen en vergeetachtigheid dan kan dit wel eens aan een slaaptekort liggen. Het beïnvloedt je vermogen om nieuwe dingen te leren. Daarnaast kan slaaptekort voor emotionele problemen zorgen zoals prikkelbaarheid en agressie, depressie en hallucinaties. Een gebrek aan slaap kan impulsief gedrag verhogen. Het gebruik van stimulanten zoals cafeïne zorgt er voor dat je minder vermoeid bent, maar de mentale problemen blijven bestaan. Als je mentale problemen ervaart kan het zeker helpen om voldoende rust te nemen.

Nachtrustbevorderende aanpassingen

Veel mensen vinden het moeilijk om voldoende slaap te krijgen, ook al willen ze hun slaappatroon aanpassen. Daarom kan het handig zijn om een aantal aanpassingen te maken in je levensstijl die de nachtrust bevorderen. Ten eerste is het natuurlijk belangrijk dat het stil genoeg is, het bed comfortabel ligt en er een goede slaaphygiëne is. Ten tweede kun je het beste een ruime tijd voor je gaat slapen even niet naar een elektronisch scherm kijken. Daarnaast zijn er diverse middelen te koop om sneller in slaap te vallen zoals rustgevende thee met kamille en valeriaan, een lavendelgeur of melatonine.

Casino en slaaptekort geen combinatie

Als je van het casino houdt, heb je waarschijnlijk wel begrepen dat je het beste geen gezellige spelavond in kunt plannen wanneer je de nacht ervoor of een aantal nachten geleden slecht hebt geslapen. Je wilt natuurlijk niet uit impulsiviteit te veel geld inzetten en door een verminderd beslissingsvermogen het ook weer allemaal kwijtraken. Ga je toch met slaaptekort naar het casino, let dan goed op wanneer je merkt dat je te veel strategische fouten maakt en ga dan weg. In het geval dat je geld wint, geef de helft van het gewonnen geld dan in bewaring bij een vriend(in).